Nee, ook in de integrale psychiatrie wordt gewerkt volgens de principes van evidence based medicine. Evidence based medicine is volgens de grondleggers (Sacket en Haynes, 2000) gedefinieerd als:

1. Het zoeken naar het best beschikbare bewijs voor verschillende behandelmogelijkheden.
2. De wensen en voorkeuren van patiënt zijn richtinggevend.
3. Evenals de professionaliteit en ervaring van de therapeut.

Deze drie pijlers bepalen samen het beleid en zijn alle drie belangrijk. In de reguliere geneeskunde wordt bij punt (a) alleen gebruik gemaakt van geneeswijzen die binnen de cultuur van de reguliere geneeskunde voorkomen. In de integrale psychiatrie wordt punt (a) uitgebreid met complementaire en alternatieve geneeswijzen. Dit betekent dat de integraal werkend therapeut na de diagnose niet alleen reguliere maar ook complementaire en alternatieve geneeswijzen bespreekt die mogelijk zouden kunnen werken voor de klacht. Tevens wordt toegelicht hoeveel wetenschappelijke bewijsvoering voor elk van deze opties er is.
Vervolgens wordt in overleg met de patiënt (diens voorkeuren en wensen respecterend) een besluit genomen. Mocht er echter vanuit de ervaring of professionaliteit van de therapeut redenen zijn om in te grijpen (denk hierbij aan dreiging van zelfmoord, agressie of ernstige psychotische of manische symptomen) dan zal de therapeut zijn verantwoordelijkheid kennen en patiënt nadrukkelijk adviseren regulier in te grijpen.
Op deze wijze is het werken met integrale psychiatrie conform de principes van evidence based medicine, de competenties zoals die van de medisch specialist worden verwacht (de CAMMEDS) en de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.

Ja, met name in het buitenland zijn er diverse ziekenhuizen die werken volgens de principes van Integrative Medicine. Zo is er een consortium van 39 medisch academische ziekenhuizen in Noord Amerika die allen deze manier van werken voorstaan (www.imconsortium.org). Ook zijn er in Amerika en in een aantal andere landen centra voor integrale psychiatrie geopend. In Nederland is de integrale geneeskundige benadering, naast het CIP van Lentis, alleen officieel vertegenwoordigd in het Slotervaart ziekenhuis.

Nee, dat betekent dit niet. De reguliere geneeskunde en reguliere psychiatrie is wel degelijk effectief en biedt een aantal goede mogelijkheden tot het verbeteren van psychische stoornissen. Echter niet alle behandelingen zijn altijd 100% effectief en helaas behouden sommige mensen nog steeds klachten ondanks optimale reguliere behandelingen. Voor hen is het zinvol om ook te kijken naar professionele, veilig en effectieve alternatieve geneeswijze om het behandeleffect te optimaliseren.

Nee, dit klopt niet. Van een aantal alternatieve geneeswijzen is bekend dat ze effectief en veilig zijn. Dit is aangetoond in wetenschappelijk onderzoek. Dit geldt voor sommige kruiden, voedingssupplementen en bepaalde vormen van meditatie voor diverse psychische klachten. Echter een groot aantal alternatieve geneeswijzen is nog onvoldoende onderzocht. Daarnaast is het zo dat lang niet alle reguliere geneeswijzen goed zijn onderzocht op effectiviteit en veiligheid. Schattingen lopen uiteen maar ongeveer 20 tot 40% van de reguliere psychiatrie is goed onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek.

Nee, wetenschappelijk onderzoek is wel degelijk van groot belang om onderscheid te kunnen maken tussen veelbelovende therapieën en therapieën die niet goed werken of zelfs schadelijk zijn. Echter wanneer we ons louter en alleen focussen op wetenschappelijk onderzoek lopen we het risico dat de psychiatrie teveel als biologisch en onpersoonlijk wordt beleeft. Iets wat door veel patiënten wordt gezegd. Het is daarom van groot belang naast wetenschappelijke informatie in het gesprek ook aandacht te besteden aan de persoonlijke voorkeuren en ideeën van de patiënt en aan de ervaring van de therapeut. Een goede dokter/therapeut heeft naast wetenschappelijke kennis ook andere kwaliteiten nodig om patiënten goed te kunnen helpen zoals goede communicatie, samenwerking met andere disciplines en een maatschappelijke betrokkenheid.

Ja, dit cijfer klopt maar is wel afhankelijk van de definitie die voor alternatieve geneeswijzen wordt gehanteerd. Wanneer de definitie ruim is (en alles wat niet regulier is omvat, van aurahealing tot visolie en van chiropractie tot gebedsgenezing) dan komt men inderdaad aan dit cijfer. En dit is bevestigd in vele onderzoeken in Amerika, Engeland, Duitsland en andere Westerse landen. Echter wanneer we alleen kijken naar mensen die daadwerkelijk een alternatief therapeut bezoeken (als definitie van gebruik van alternatieve geneeswijzen) dan gebruikt ongeveer 10 tot 15% van de bevolking jaarlijks alternatieve geneeswijzen. In Nederland zou het dus gaan om een bezoek van 1 miljoen Nederlanders jaarlijks aan een alternatief therapeut.

Het is inderdaad waar dat vanuit de ogen van de reguliere geneeskunde de verklaringen van alternatieve geneeswijzen soms heel vreemd kunnen overkomen. Bekende voorbeelden zijn de homeopathie met de oneindige verdunningen en ook het werken met energetische therapieën zoals met aura en chakra’s. Echter wat als vreemd of ongeloofwaardig wordt bevonden is erg afhankelijk van in welke cultuur je leeft. En het is tevens in de geschiedenis van de geneeskunde vaker gebleken dat ongeloofwaardige of vreemde theorieën wel degelijk waar bleken te zijn. Dat betekent natuurlijk niet dat we zomaar alles moeten aannemen wat vreemd en ongeloofwaardig is. Maar het is wel van groot belang om die geneeswijzen die weliswaar ongeloofwaardig of vreemd overkomen maar toch door grote delen van de bevolking worden gebruikt te onderzoeken, juist vanwege het omvangrijke gebruik. Blijkbaar is het voor een groot deel van de bevolking toch niet zo vreemd en ongeloofwaardig.

Het lijkt niet nodig om religies of levensopvattingen van bepaalde therapieën te gaan onderstrepen wanneer men technieken wil toepassen. Een mooi voorbeeld van het kunnen gebruiken van technieken zonder ook de oorspronkelijke religie te moeten aanhangen komt van Mindfulness. Dit is een vorm van meditatie die momenteel erg populair wordt in de reguliere GGz. Dit komt omdat er inmiddels redelijk wat wetenschappelijk onderzoeken zijn gedaan die een effect hebben aangetoond. Mindfulness is van oorsprong een Boeddhistische techniek. Het is echter ook heel duidelijk dat niet alle mensen die zich met Mindfulness bezighouden Boeddhist zijn geworden. Het lijkt dus wel degelijk mogelijk om een techniek over te nemen zonder de religie te moeten omarmen. En dit is nou juist ook het streven van integrale psychiatrie: zoveel mogelijk effectieve en veilige technieken, methoden of behandelwijzen gebruiken zonder dat we alle onderliggende of achterliggende religies of denkbeelden direct moeten overnemen. Er wordt dus voor een hele pragmatische insteek gekozen: wat werkt en veilig is, kan toegepast worden.

Op dit moment zijn er nog geen andere GGz instellingen die een afdeling voor Integrale Psychiatrie hebben opgericht. Wel zijn er, naast het CIP van Lentis, plannen voor een Centrum IP bij 4 andere GGz instellingen in het land. Bij de polikliniek van het CIP van Lentis zijn wel diverse namen bekend van psychiaters die integraal werken (vaak in een zelfstandige praktijk). We hopen binnenkort een lijst van integrale psychiaters te kunnen samenstellen en op deze site te publiceren. Als u een integraal werkend psychiater bent en u wil graag op deze lijst, laat u ons dit dan svp weten.
Het CIP heeft tevens contact met centra, afdelingen en initatieven op dit gebied in andere landen zoals de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk, Duitsland, Noorwegen en Denemarken. We horen graag van andere initiatieven om zodoende een breed netwerk op te bouwen en dit relatief nieuwe vakgebied verder te ontwikkelen.

Zie ook: Nederlands Netwerk Integrale Psychiatrie, www.congresintegralepsychiatrie.nl/NNIP/